Obustavljeni direktni letovi iz Bjelorusije do Crne Gore

Ovaj tekst je odgovor na pitanje našeg čitaoca @reedlou – Koliko avion Belavia na relaciji Minsk-Tivat troši više goriva zbog zaobilaznog puta uslovljenog sankcijama?

Za one koji nisu ispratili, sve je počelo prizemljenjem aviona Ryanair na letu Atina-Vilnus, o čemu ste u našem tekstu Bjelorusija prizemljila Ryanair mogli da pročitate svježe informacije i izjave svih aktera događaja.

Ova priča se nije završila samo na tumačenju vazduhoplovnih procedura i u okviru vazduhoplovnog prava, o čemu smo za vas detaljno informisali u našem tekstu EU i Bjelorusija:od vazduhoplovstva, preko politike do ekonomije. Samo radi podsjećanja, Evropska unija je odlučila da zatvori sopstveni vazdušni prostor za avione iz Bjelorusije, kao i da avioni kompanija iz država članica ne lete iznad ove zemlje.

Zašto smo pomenuli ekonomiju?

Ekonomija u cijeloj priči dolazi do izražaja ako uporedimo dva leta bjeloruske aviokompanije Belavia od Bjelorusije do Crne Gore, jedan prije a drugi poslije uvođenja sankcija. Pretpostavićemo da imaju isti broj putnika, prevoze istu težinu tereta i da su svi ostali parametri leta identični (npr.otpor vazduha) čime ćemo uprostiti računicu i neutralisati uticaj pomenutih faktora na potrošnju goriva putničkog aviona što će nam olakšati poređenje.

Počinjemo primjerom leta bjeloruske aviokompanije Belavia, redovnog gosta našeg aerodroma Tivat, na relaciji Minsk-Tivat. Radi se o letu oznake B28317 koji traje oko 1 sat i 48 minuta do 2 sata i 6 minuta (za dalji tok ovog teksta ćemo zaokružiti na 2 sata leta). Rutu tog leta možete vidjeti na slici ispod.

Direktni let aviona na relaciji Minsk-Tivat

Nakon zatvaranja vazdušnog prostora pojedinih država za avione iz Bjelorusije najkraća ruta leta na relaciji Minsk-Tivat izgleda kao na slici ispod.

Let aviona na relaciji Minsk-Tivat, nakon zatvaranja vazdušnog prostora za bjeloruske avione

Trajanje leta na liniji između glavnog grada Bjelorusije i našeg primorskog aerodroma, pod ovim uslovima, traje oko 4 sata i 25 minuta, što je 2 sata i 25 minuta duže od redovne varijante. 

Avion koji Belavia angažuje na ovoj relaciji je tipa Boeing 737-800, čija je prosječna potrošnja oko 850 američkih galona što je oko 3217, 6 litara goriva po satu leta. 

Iz svega navedenog dolazimo do zaključka da tih 2 sata i 25 minuta koliko bjeloruski avion provede u vazduhu za aviokompaniju znači i potrošenih 2054 galona odnosno oko 7200 litara goriva više. 

Ukoliko za cijenu galona goriva (po Energy Information Administration) uzmemo vrijednost od oko 1,67 američkih dolara, to bi značilo da je Belavia ovaj zaobilazni let platila oko 3430,18 američkih dolara  više nego u redovnoj situaciji(2054×1,67), što je oko 2812, 75 evra. 

Zašto Belavia i pored većih troškova uslovljenih dužom rutom nastavlja da leti za Crnu Goru?

Bjelorusi vole Crnu Goru i vole toplo more zbog čega održavaju redovne linije ka Tivtu (i tu nijesu jedini) a i činjenica je da dobijaju gorivo od Rusije po nešto nižoj cijeni nego što bi se to moglo naći na tržištu (tu već jesu posebni). Ipak, iz zvanične informacije koju je na svom sajtu saopštila Belavia vidimo da je jedina istina se letovi za Tivat neće nastaviti pod ovim uslovima i da je pomenuti let dužom rutom koji je realizovan 2.juna bio evakuacijski let kako bi se 189 putnika iz Crne Gore vratilo kući. U istom saopštenju se najavljuje evakuacija putnika iz Albanije i Tunisa kao i traženje najbolje rješenja za povratak bjeloruskih turista s Kipra. 

Kako je još EU ekonomski “kaznila” Bjelorusiju?

Kratko i prosto rečeno, pored zabrana za bjeloruske avione, EU sankcije podrazumijevaju i zabranu korišćenja aerodroma u Bjelorusiji kao i prelete preko ove zemlje. 

flightradar24.-vazdušni saobraćaj iznad Bjelorusije nakon uvođenja sankcija

Najprostije rečeno – zabrana slijetanja na aerodrome u Bjelorusiji znači ostavljanje aerodromskih službi bez prihoda, dok će zabrana korišćenja vazdušnog prostora Bjelorusije za kontrolu letenja ove zemlje značiti bitno smanjenje prihoda s obzirom da se veliki broj evropskih letova za Rusiju upravo obavlja preko ove teritorije.

Kada bismo mogli opet da očekujemo avion Belavia u Tivtu?

SAD i još nekoliko evropskih zemalja su od ICAO (organizacija Ujedinjenih nacija specijalizovana za vazduhoplovstvo) zatražile istragu o incidentu dok su Rusija i Kina odbile da podrže ovaj predlog.

Rusija navodi da se radi o dvostrukim standardima jer se slična situacija dogodila 2013.godine u Austriji kada je predsjednički avion Bolivije prizemljen u Austriji pod izgovorom da je na njemu Edvard Snouden, bivši saradnik nacionalne obavještajne agencije SAD koji je objavljivao povjerljiva dokumenta. Drugi takav primjer je iz oktobra 2016.godine kada je avion upravo kompanije Belavia poletio iz Kijeva za Minsk. Iz ukrajinske kontrole letenja mu je rečeno da mora da se vrati na aerodrom polijetanja, a na zahtjev pilota za pojašnjenje zaprijećeno mu je da će u slučaju da se ne vrati angažovati avioni-lovci vojnog vazduhoplovsta Ukrajine. Pilot je vratio avion na aerodrom, a ispostavilo se da je razlog bio jedan od putnika koji je morao biti uhapšen. 

U svakom slučaju, nakon glasanja, odlučeno je da će se formirati komisija za istragu a njeni prvi rezultati se očekuju 25.juna. Nakon odluke iz ICAO je poručeno sljedeće – “Želimo podsjetiti one koji su zahtijevali da preduzmemo kaznene mjere protiv te zemlje da našoj agenciji nikada nije dodijeljena takva vrsta uloge ili mogućnosti.” 

Podsjećamo vas da, prema Čikaškoj konvenciji, svaka zemlja ima suverenitet nad vlastitim vazdušnim prostorom, ali sporazum zabranjuje svaku upotrebu civilnog vazduhoplovstva koja može ugroziti sigurnost.

Posebnim Montrealskim ugovorom iz 1971. godine, čiji je potpisnica i Bjelorusija, zabranjeno je oduzimanje vazduhoplova ili svjesno saopštavanje lažnih podataka na način koji ugrožava sigurnost vazduhoplova.

I da zaključimo, ICAO će u svojstvu struke napraviti izvještaj do 25.juna. Nakon tog datuma, a u zavisnosti od sadržaja ovog izvještaja, odlučiće se hoće li Belavia nastaviti sa redovnim planom letenja.

Pročitajte još:

EU i Bjelorusija: Od vazduhoplovstva, preko politike do ekonomije

Podjelite objavu putem telefona:

Pravila komentarisanja:

Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija. Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *