eVazduhoplovstvo: Koliko je čist vazduh u avionu

AVIOPORTAL je pokrenuo projekat “eVazduhoplovstvо” sa ciljem promocije vazdušnog saobraćaja, sigurnosti i bezbjednosti u vazdušnom saobraćaju. Svake nedjelje će obraditi neki termin, zanimljivost, predstaviti pojedinu instituciju ili organizaciju iz svijeta vazduhoplovstva. Ovo je još jedna tema iz seta planiranih i postavljenih projektnim zadatkom.

Pandemija koronavirusa podsjetila nas je da je boravak u prostoru sa čistom vazduhu globalni zdravstveni prioritet. Iako je industrijsko zagađenje decenijama dominiralo, COVID-19 nam dolazi dominantno u zatvorenom prostoru. Ključna pitanja vezana za kvalitet vazduha u zatvorenom su:

  • kojim putem prolazi/teče vazduh u prostoriji?
  • šta je dozvoljeno (ili nije) da bi se virus raspršio ili nestao?

Odgovori na ova pitanja mogu da naprave razliku između prostorije sa čistim vazduhom ili širenja zaraze. Među javnim površinama koje su više puta nazivane potencijalnim vrućim zonama za infekcije su i avionske kabine, te su se često nalazile u fokusu potencijalnog žarišta širenja virusa.

Zbog svega navedenog, možda vam je iznenađenje otkriće da je vazduh u avionu čistiji nego što mislite. Zahvaljujući HEPA filterima i efikasnoj cirkulaciji u komercijalnim vazduhoplovima, vazduh koji udišete u toku leta, iako ne nužno, skoro je u potpunosti bez virusa. Mnogo je čistiji od vazduha u restoranima, barovima, prodavnicama ili dnevnoj sobi. 

Kako se vazduh u avionu čisti ?

Većina komercijalnih aviona, ali ne i svi, opremljeni su HEPA (High Efficiency Particulate Air) filterima. To znači da se u avionima opremljenim ovim filterima protok vazduha održava na nivou čistoće vazduha operacione sale bez ili sa minimalnim ukrštanjem vazdušnih strujanja. Vazduh se pumpa sa plafona u kabinu brzinom od oko 1m/s i ponovo usisava ispod prozorskih sjedišta.

Sistem prečišćavanja vazduha u avionu, *foto: IATA

Oko 40 % vazduha u kabini filtrira se kroz ovaj HEPA sistem, preostalih 60 % je svježe i ubačeno iz prostora van aviona. Vazduh u kabini se u potpunosti mijenja na svaka tri minuta u prosjeku, dok je letilica u modu krstarenja.

Zvanično, sertifikovani HEPA filtri blokiraju i hvataju 99,97% čestica u vazduhu koje su veće od 0,3 mikrona. Dakle, iako izdahnete čestice koje nose SARS-CoV-2 i koje mogu biti prilično male, HEPA filteri efikasno uklanjaju veliku većinu iz vazduha.

Obično je broj čestica u vazduhu zaista nizak, a avion je gotovo čista prostorija jer ima toliko ventilacije i vrlo malo izvora stvaranja čestica u avionu.

Prema tome, avioni su zapravo sigurniji od praktično bilo kojeg drugog zatvorenog prostora. Ipak, to ne bi trebalo da nas oslobađa preventivne mjere nošenja maske jer čak i najbolji filteri ne mogu da uhvate svaku česticu virusa u avionu.

HEPA filtri nisu prisutni na starijim avionima ili malim avionima koji imaju manje efikasne sisteme filtracije pa je u tim slučajevima maska naročito preporučljiva.

Zašto je nošenje maske neophodno u avionu

Kada kašljemo, kijamo i razgovaramo iz usta nam izlaze mikroskopske (ponekad i vidljive) kapljice pljuvačke. Gravitacija dovodi do toga da veće kapljice brzo padnu na zemlju (ili naslon za ruke), ali one male mogu da lebde u vazduhu. Saznanja o SARS-CoV-2 još uvijek rastu ali već sada postoje neki dokazi koji ukazuju na to da je virus u tim sitnim kapljicama zarazan.

Nošenje maske sve vrijeme dok ste u avionu zadržava dio vazdušne mase koji izdišemo, zajedno sa eventualnim virusom u njemu. Takođe, maska minimalizuje šansu da ćete usled turbulencije nenamjerno usmjeriti dah ka osobama pored vas i eventualno prenijeti virus.

*foto: unsplash.com

 

 

Podjelite objavu putem telefona:

Pravila komentarisanja:

Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija. Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *