Alfa i Bravo iz Montenegra u Air Montenegro

 

Iva Stjepčević, MCC inženjer i saradnik našeg portala, odgovara na pitanje našeg čitaoca Miloša M. – “Kakav je avion Embraer i koje Embraere je od Montenegro Airlinesa preuzeo ToMontenegro?”

Osim aviona Fokker 100, Montenegro Airlines u svojoj floti imao je avione marke Embraer ERJ-190-200 LR i to tri E195 LR (4O-AOA, 4O-AOB, 4O-AOC) i jedan ERJ-190-100 LR E190 LR (4O-AOD).

Dolazak Embraera E195 u Crnu Goru je bio važan događaj za cio region jer se 20 godina čekalo da u ovaj dio Evrope stigne novi avion za komercijalni saobraćaj.

Embraer E195 E1 generacije je snažan putnički avion srednjeg dometa i jedan je od omiljenih proizvoda brazilske fabrike Embraer. U stvari to je najveći avion koji je proizveden kao dio porodice ERJ (Embraer Regional Jet) E1, predstavlja proširenu verziju E-190 i dostupan je u nekoliko konfiguracija i to standard, long range (LR) i advanced range (AR).

Slijetanje u Tivtu (LYTV, RWY14)

Proizvođač je brazilska kompanija Embraer – Empresa Brasilieria de Aeronautica, São José dos Campos, Brazil. Embraer je brazilski vazduhoplovni kongolomerat koji je 1969. godine osnovao Ozires Silva, poznati brazilski preduzetnik i bivši vojni pilot. Embraer je pokrenuo proizvodnju EMB E-JET family 2002 godine. E-JET family čine E170, E175, E190 i E195. Pri čemu E190/195 predstavljaju produženu verziju E170/175.

Sa registarskom oznakom PP-XMA, prvi Embraer E190 koji je izašao iz fabrike je obavio svoj let 12.marta 2004. godine dok je 07. decembra iste godine to učinio i E195 pod registarskom oznakom PP-XMJ. Prvi kupac E190 bio je Njujorška niskobudžetna kompanija JET Blue, dok je prvi operater E195 u Evropi bila britanska niskobudžetna kompanija FlyBe i počela je sa letenjem 22. septembra 2006. godine.

U Crnu Goru prvi Embraer je stigao 05.06.2008. i to Embraer ERJ195 koji je dobio registarku oznaku 4O-AOA. Alfa, kako je ovaj avion popularno nazvan, je bio najstariji Embraer u floti Montenegro Airlines-a, proizveden je u São José dos Campos (SJK) u Brazilu pod serijskim brojem MSN (manufacturer serial number): 19000180 i stigao je u Crnu Goru kao nov avion, čija je testna registracija prethodno bila PT-SDO.

4O-AOA

Drugi po redu Embraer ERJ195 u Crnu Goru je stigao 4O-AOB, prepoznatljiv kao Bravo i to 21.05.2009. godine. Kao i Alfa proizveden u São José dos Campos u Brazilu, a njegov serijski broj je MSN: 19000283. Takođe nov avion čiji je prvi korisnik bio Montenegro Airlines, a njegova testna registarska oznaka je bila PT-TLX.

4O-AOB

Nakon godinu dana, 17.07.2010. godine u Crnu Goru dolazi treći po redu Embraer ERJ195, i to 4O-AOC, poznat kao Čarli (Charlie). Takođe je proizveden u São José dos Campos u Brazilu, a u Crnu Goru je stigao sledećom putanjom SJK-NAT-LPA-TGD (São José – Augusto Severo – Las Palmas- Podgorica) Njegov serijski broj je MSN: 19000358. Čarli je takođe stigao u Crnu Goru kao nov avion, a njegova testna registracija je bila PT-PVM.

4O-AOC

I na kraju 18.05.2014. godine, floti Montenegro Airlines-a se priključuje nešto kraći od prethodnih Embraer ERJ190 4O-AOD – Delta, serijskog broja MSN: 19000665. I on je stigao u Crnu Goru kao nov avion, njegova testna registracija bila je PP-EEZ. U floti Montenegro Airlines-a bio je do 27.11.2016. godine, kada je vraćen najmodavcu GEACAS-u i dodijeljena mu je registarska oznaka OE-IFE. Delta od 30.03.2017. godine postaje dio flote belgijske kompanije TUI, prepoznatljiv pod registarskom oznakom OO-TEA

4O-AOD

Saradnje sa Montenegro Airlines-om najavio je i Embraer na svom youtube kanalu, a kako je to izgledalo pogledajte ispod:

Embraeri Montenegro Airlines-a Alfa i Bravo su već u potpunosti otkupljeni za novu nacionalnu aviokompaniju ToMontenegro.

 

Karakteristike vazduhoplova tipa Embraer E195

4O-AOA, 4O-AOB i 4O-AOC imaju dimenzije standardnog Embraera E195 i to ukupnu dužinu 38,65 m (118ft 7in), maksimalnu visinu 10,55 m (34ft 5in), raspon krila 28,72 m (93ft 8in), koja spadaju u kategoriju “low wing” i imaju površinu 92,50 m², raspon horizontalnog stabilizatora 12,08 m (32ft 10in), a njegova površina je 26,00m², dok je površina vertikalnog stabilizatora 16,20 m². Udaljenost nosne noge, od glavnih nogu je 13,83m, a međusobno rastojane glavnih nogu je 5,94m. Širina trupa 3,01m a visina trupa iznosu 3,35m.

S obzirom da Alfa, Bravo i Charlie imaju LR (long range konfiguraciju), njihov domet iznosi od 3334 km (kada je maksimalan broj putnika), pa do 4074 km i kao takav spada u avione srednjeg dometa. Maksimalna brzina koju dostižu iznosi 890 km/h-1004 km/h (0.8 mach), a maksimalna visina leta 12500m (41000ft).

Embraer E195 se ističe lijepim i modernim dizajnom, ali takođe spada u red konvencionalnog dizajna, a to znači nisko krilo, uzak trup, dva mlazna (JET) motora ispod krila (preko paylon-a pričvršćeni za krilo) i horizontalni stabilizator pričvršćen za zadnji dio trupa.

Karakteristični uzdignuti vrhovi na krajevima krila, nazivaju se vingleti (winglets) smanjuju otpor vazduha zbog čega avion putuje brže i smanjuje potrošnju goriva.

Pogonsku snagu E195 čine dva motora visokih performansi koji su pajlonima povezani za krila, u pitanju su turbofanski motori CF34-10F, čiji je proizvođač američka kompanija General Electric Aviation. Ovi motori mogu lako da pruže potisak od 89kN. Motor ima težinu 1678 kg, dužinu 3,68m i prečnik fan-a 1,44m.

Ovi motori su opremljeni sa FADEC (Full Autority Digital Engine Control). FADEC predstavlja “mozak” motora i zadatak mu je da obezijedi optimalno korišćenje motora, da kontroliše opterećenje i dovedeno gorivo na osnovu pilotskih inputa u svim uslovima leta. Kao rezultat ove napredne tehnologije dobija se na uštedi goriva i dužem vijeku samih motora.

Ovi  motori omogućavaju avionu da ispuni stroge sandarde buke, kao i nizak nivo emisije štetnih gasova, što je omogućvalo Montenegro Airlinesu slijetanje na sve aerodroma Evrope.

Komande za let se dijele na primarne (primary) i sekundarne (secondary). Primarne komande su: Aileron, Elevator, Rudder, a sekundarne: Horizontal stabilizer, Flaps and Slats i Multifunction spoilers.

E195 je inkorporirao “fly by wire” tehnologiju, koja pomaže u smanjenju radnog opterećenja pilota, poboljšava performanse aviona, pojednostavljuje arhitekturu sistema i njegovo održavanje.

Ovaj avion ima “double bubble” dizajn trupa koji pruža više prostora u udobnosti svim putnicima na letu. Kabina je prilično prostrana i može da stane između 108 i 124 putnika (4O-AOA, 4O-AOB, 4O-AOC imaju 116 sjednih mjesta) Sjedišta su konfiguracije četiri sjedišta u nizu, dva na lijevoj, dva na desnoj strani kabine, tj. nema središnjeg sjedišta, već samo prolaz ili prozor. Dužina putničke kabine iznosi 28,17m, širina 2,74m, maksimalna visina 2m, dok je širina prolaza između sjedišta 0,50m. Ono što je još karakteristično za kabinu je da ima skoro vertikalne zidove i velike “eye-level” prozore, veličine 185sqin (0.119 m²), gotovo 30% veći nego na drugim avionima, koji propuštaju mnogo više prirodnog svijetla. Putnicima su na rasolaganju i veliki odjeljci za ručni prtljag koji znatno poboljšavaju udobnost putovanja.

Unutrašnjost Embraer E195

Avion je opremljen sa po dvoje putničkih i servisnih vrata i to prednja (FWD) i zadnja (AFT), po jedna vrata sa obije strane trupa koja predstavljaju emergency izlaze, dvoje cargo vrata (jedna za prednji i jedna za zadnji cargo prostor)

Prosotor za prtljag nalazi se ispod prostora za sjedenje. Zapremina prtljažnika je 27,17m2.

Održavanje ovog aviona, između ostalog podrazumijeva preglede na svakih 750fh – A check, 3000 i 3500 fh – N check, 7500 fh – C check, 15000 fh – 2C check, zatim strukturalni radovi na 6, 8 i 10 godina ili respektivno 2191,  2922, 3652 kalendarska dana.

Nekoliko glavnih konkurenata Embraeru su Bombardier, Gulfstream, Airbus i Dassault. Posebno se Airbus A220 često smatra jednim od njegovih najvećih rivala, dok je tik uz njega Bombardier CRJ-900 i CRJ-1000.

Pročitajte još:

Sa Ivom Stjepčević o “zdravlju” aviona

 

 

Podjelite objavu putem telefona:

Pravila komentarisanja:

Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija. Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *