Aleksandar Drakić, Air Montenegro: Kako se postaje CAMO inženjer
Redakcija AVIOPORTAL-a je ovaj put za vas razgovarala sa Aleksandrom Drakićem, CAMO menadžerom crnogorske nacionalne aviokompanije Air Montenegro. Ovaj kratki intervju će nekima biti fina priča uz kafu, neke podsjetiti na još jedan bitan segment avijacije, a mlade inženjere uputi u još jedan pravac u kome bi mogli da se oprobaju u vremenima koja dolaze…
Kako je Aleksandar Drakić postao to što jeste danas?
Konkretno u mom slučaju, nakon diplomiranja na elektrotehničkom fakultetu prije 20-tak godina dobio sam šansu da napredujem u sektoru komercijalnog avio saobraćaja. Naravno, to sto sam inženjer elektronike, iako nije bilo neophodno, je bila solidna baza za svo dalje učenje i usavršavanje koje je uslijedilo.
Od tada sam napredovao od Inženjera u Operativnom centru do pozicije tehničkog direktora, odgovornog za sve CAMO aktivnosti i održavanje aviona, a trenutno vršim funkciju CAMO menadžera u kompaniji Air Montenegro. Obrazovanje i usavršavanje podrazumijeva brojne obuke iz domena avijacije, sistema aviona, zakonske regulative, funkcionisanja avio-kompanija, održavanja aviona, sigurnosti i bezbjednosti itd. što čini samo dio profesionalnog razvoja.
Osim ovoga za svo osoblje je obavezno periodično osvježavanje znanja iz mnogih oblasti i kontinualni treninzi. Regulativa u avijaciji se konstantno mijenja i usložnjava, a sve sa ciljem povećanja nivoa sigurnosti. Sve to treba ispratiti i obraditi na pravi način. Naravno, pored svega ovoga, s vremena na vrijeme radi se i na terenu tj. direktno na avionu.
Danas postoje specijalizovane visokoškolske ustanove koje se decidno bave avio-saobraćajem, samim tim i CAMO aspektom. I pored toga, inženjerski background je vrlo poželjan da bi se neko bavio ovim poslom, prvenstveno jer je neophodan analitički i temeljan pristup u nalaženju optimalnih rješenja prilikom rada.
Koji su glavni izazovi CAMO inženjera?
CAMO je jedan veliki sistem procesa i aktivnosti čiji je osnovni cilj da avion u svakom trenutku svoje eksploatacije, od dana kada je napravljen pa do povlačenja iz upotrebe, bude siguran i bezbjedan za letenje.
Izazovi su konstantni, u ovom poslu nikad ne možete reći da ste završili sav posao. To se može predstaviti i kroz primjer Programa održavanja aviona koji je specifičan za svaki serijski broj aviona, u zavisnosti od njegovog modifikacionog statusa, tehničkog stanja itd. Same fabrike koje proizvode avione, u našem slučaju Embraer, konstantno usavršavaju bazični program održavanja (MPD) i mijenjaju zahtjeve u smislu optimizacije, pooštravanja nekih zahtjeva, uvodjenja novih radova i slično. CAMO organizacija razvija i prilagođava program održavanja aviona na osnovu ovih zahtjeva proizvodjača, ali i na osnovu sopstvenog iskustva, operativnih potreba i slično. Ove analize koje obuhvataju i praćenje pouzdanosti aviona, efektivnosti programa održavanja, implementaciju sigurnosnih zahtjeva vazduhoplovnih vlasti čine samo ovaj aspekt CAMO aktivnosti konstantno dinamičnim, a ima i drugih.
Ispratiti sve ove zahtjeve i implementirati ih na pravi način i u pravo vrijeme kako bi avioni bili sigurni, saobraćaj redovan i putnici, kao krajnji korisnici zadovoljni, je najveći izazov.
Šta je konkretno morao CAMO da uradi u procesu dobijanja AOC za Air Montenegro?
Konkretno u startu AirMontenegra, zadatak CAMO organizacije je bio u najkraćem roku da se uspostavi funkcionalan sistem. Najprije je trebalo izraditi CAMO priručnik i dobiti odobrenje za rad organizacije. Nakon toga, obzirom na period u kom su avioni bili prizemljeni, stupiti u kontakt sa vlasnikom prava proizvodjača (Embraer) i obezbijediti adekvatne ugovore o pristupu tehničkoj i operativnoj dokumentaciji. Zatim definisati program vraćanja aviona u operativno stanje (return-to-service), obezbijediti logistiku za ispunjenje tog programa, odnosno alate, materijale i stručno osoblje. Paralelno tome, rad na Programu održavanja, dokumentaciji aviona, obezbjedjivanju IT alata za praćenje radova održavanja i statusa aviona. Konačno, nakon izvršenja svih definisanih radova održavanja, pregled plovidbenosti, organizacija probnog leta i konačna potvrda u koordinaciji sa vazduhoplovnim vlastima da je avion vraćen u plovidbeno stanje i da se može koristiti u operativne svrhe.
Pročitajte još: