Notices to Airmen – NOTAM

AVIOPORTAL pokreće projekat “eVazduhoplovstvo” sa ciljem promocije vazdušnog saobraćaja, sigurnosti i bezbjednosti u vazdušnom saobraćaju. Svake nedjelje ćemo obraditi neki termin, zanimljivost, predstaviti pojedinu instituciju ili organizaciju iz svijeta vazduhoplovstva. Ovo je još jedna tema iz seta planiranih i postavljenih projektnim zadatkom.

Pored brojnih događaja iz 1921.godine dogodilo se i nešto važno za vazduhoplovstvo – stvoren je sistem kodiranih vazduhoplovnih poruka pod nazivom „obavještenje za vazduhoplovce“, na engleskom Notices to Airmen ili skraćeno NOTAM.

Sada, jedan vijek kasnije, NOTAM sistem je ostao uglavnom nepromijenjen. Ove poruke pružaju vremenski osjetljive informacije o aerodromskim uslovima, zatvaranju pista/rulnih staza, informacijama o navigacionim sistemima, pa čak i opasnostima po divlje životinje oko aerodroma. Za obavljanje redovnog posla posade vazduhoplova, planerima letova kao i kontrolorima letenja tačnost i pravovremenost ovih informacija je od velike važnosti.

Ukratko, NOTAM je službeno obavještenje kojim se korisnici vazdušnog prostora upozoravaju na opasnost na njihovoj ruti, kako u vazduhu tako i na zemlji. Ukoliko sniježni nanosi mogu uticati na bilo koju fazu leta vazduhoplova izdaje se SNOWTAM dok se o prisustvu vulkanskog pepela u vazduhu šalje posebno obavještenje- ASHTAM.

Ko i kada izdaje NOTAM?

NOTAM-i kao što su prepreke na pistama, zatvoreni vazdušni prostori itd. dostavljaju nadležna tijela (tj. aerodrom, kontrola letenja, vojna ili vazduhoplovna vlast). Javnost ne može dostaviti službeni NOTAM ali umjesto toga može obavijestiti lokalnu ARO službu kontrole letenja o posebnom događaju. Npr. organizator padobranskog takmičenja na aerodromu u Nikšiću ima obavezu da o vremenu i lokaciji manifestacije obavijesti ARO službu na aerodromu Podgorica nakon čega se izdaje NOTAM koji će biti dostupan svim korisnicima vazdušnog prostora. 

NOTAM-i se objavljuju u bilo koje vrijeme koje nadležno tijelo smatra potrebnim i primjerenim i ima rok trajanja od 3 mjeseca.

Primjer NOTAM-a

Pojašnjenje:

Radi se o NOTAM-u serije A, broj 4762 iz 2021.godine koji se odnosi na LYBA tj. FIR Beograd (zona pružanja usluga kontrole letenja Srbije i Crne Gore). Tačna lokacija za koju važi informacija je aerodrom Podgorica (LYPG). NOTAM je stupio na snagu 12.avgusta u 09.48 časova i važi do 28.12.2021.godine u 12.00 časova. Vazduhoplovna informacija se odnosi nedostupnost usluge odleđivanja vazduhoplova.

Posada i NOTAM

Prije polijetanja posada aviona od službe ARO na aerodromu preuzima Pretpoletni informativni bilten (PIB, Pre-flight Information Bulletin) koji predstavlja pregled operativno značajnih NOTAM-a na snazi, pripremljen neposredno pred let. PIB se može preuzeti i iz centralizovane referentna baze vazduhoplovnih informacija (EAD) koja nudi trenutni pristup aktuelnim digitalnim vazduhoplovnim podacima iz područja ECAC, kao i NOTAM-ima i Pretpoletnim informativnim biltenima (PIB-ovima) iz celog sveta.

Za više informacija iz projekta eVazduhoplovstvo kliknite na sliku ispod:

Podjelite objavu putem telefona:

Pravila komentarisanja:

Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija. Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *