Crna Gora planira da do 2030. godine ima devet vojnih helikoptera
Vlada Crne Gore donijela je Uredbu o izmjenama i dopunama Uredbe o zaradama lica u službi u Vojsci Crne Gore, kojom se mijenja način vrednovanja pojedinih specijalističkih dužnosti, a značajan dio izmjena odnosi se na pripadnike Vazduhoplovstva Vojske Crne Gore.
Novim rješenjima utvrđeni su koeficijenti za pilote, vazduhoplovne inženjere i tehničare, dok je unaprijeđeno i vrednovanje angažovanja letačkih posada u operacijama traganja i spašavanja, gašenja požara, medicinske evakuacije i drugim zadacima podrške civilnim institucijama i stanovništvu.
Izmjene dolaze u periodu u kojem je planirano dalje jačanje vazduhoplovnih kapaciteta Vojske Crne Gore. Prema podacima Ministarstva odbrane, plan je da Vojska do 2030. godine raspolaže sa ukupno devet helikoptera, zbog čega će biti potrebno očuvanje postojećeg, ali i školovanje i angažovanje novog visokostručnog vazduhoplovnog kadra.
Novi koeficijenti za vojne pilote
Uredbom su koeficijenti osnovne zarade profesionalnih vojnih lica koja obavljaju pilotske dužnosti određeni u zavisnosti od kategorije njihove osposobljenosti.
Za pilota je utvrđen koeficijent 8,50, dok pilot na jednomotornom vazduhoplovu ima koeficijent 9,00. Drugi pilot, odnosno kopilot na višemotornom vazduhoplovu, ima koeficijent 9,50, a prvi pilot, odnosno vođa posade višemotornog vazduhoplova, 10,00.
Za instruktora letjenja na jednomotornom vazduhoplovu predviđen je koeficijent 10,50, dok najveći koeficijent u ovoj kategoriji, 11,00, pripada instruktoru letjenja na višemotornom vazduhoplovu.
Na ovaj način zarade se dodatno diferenciraju prema nivou osposobljenosti i odgovornosti koju pripadnici letačkog sastava imaju tokom obavljanja svojih dužnosti.
Veće vrednovanje vazduhoplovnih inženjera i tehničara
Izmjene obuhvataju i pripadnike vazduhoplovno-tehničke službe.
Za kategoriju inženjer – C propisan je koeficijent 3,00, dok je za vazduhoplovnog inženjera – C1 utvrđen koeficijent 5,50. Vazduhoplovni inženjer održavanja – C2 ima koeficijent 8,00, a vazduhoplovni inženjer-letač – C2.1 koeficijent 8,50.
Nova skala utvrđena je i za vazduhoplovne tehničare. Tehničar – B i vazduhoplovni tehničar – B1 imaju koeficijent 1,00, vazduhoplovni tehničar linijskog održavanja – B1.1 koeficijent 2,00, a vazduhoplovni tehničar baznog održavanja – B1.2 koeficijent 2,50. Za vazduhoplovnog tehničara-letača – B1.3 propisan je koeficijent 3,50.
Ovaj dio izmjena posebno je značajan u kontekstu planiranog povećanja broja helikoptera, jer razvoj flote, osim dovoljnog broja pilota, zahtijeva i odgovarajući broj obučenih inženjera i tehničara za održavanje vazduhoplova.
Veći dodaci za traganje i spašavanje, gašenje požara i medicinske evakuacije
Uredbom je detaljnije uređeno i vrednovanje angažovanja pripadnika Vazduhoplovstva u operacijama podrške civilnim institucijama i stanovništvu.
To obuhvata vazduhoplovne operacije traganja i spašavanja, gašenje požara, medicinsku evakuaciju, transport, dostavu pomoći, pretrage i druge operacije koje se sprovode po zahtjevu nadležnih organa, kao i obuku za izvršavanje ovih zadataka.
Za svaki započeti sat leta tokom obuke za izvršavanje ovih operacija pilotu pripada dodatak u visini 50 odsto obračunske vrijednosti koeficijenta, dok drugim članovima letačke posade pripada 30 odsto.
Kada letačka posada učestvuje u stvarnoj vazduhoplovnoj operaciji, pilotu za svaki započeti sat leta pripada dodatak od 100 odsto obračunske vrijednosti koeficijenta, a drugim članovima letačke posade 50 odsto.
Ova odredba posebno je značajna zbog uloge koju Vazduhoplovstvo Vojske Crne Gore ima u okviru misije pomoći civilnim institucijama. Vojni vazduhoplovni kapaciteti angažuju se, između ostalog, tokom požarne sezone, kao i u operacijama traganja i spašavanja i drugim situacijama u kojima je potrebna pomoć stanovništvu.
Cilj je zadržavanje stručnog vazduhoplovnog kadra
Jedan od razloga za izmjene sistema zarada je potreba da se zadrži visokospecijalizovani kadar, posebno u Vazduhoplovstvu Vojske Crne Gore.
Školovanje i osposobljavanje pilota, vazduhoplovnih inženjera i tehničara zahtijeva značajno vrijeme i sredstva, dok je riječ o stručnjacima čije su kvalifikacije tražene i izvan vojnog sistema.
Iz Ministarstva odbrane navode da bi poboljšanje materijalnog položaja trebalo da doprinese zadržavanju postojećih stručnjaka, ali i privlačenju novog kadra. Očekuje se i povećanje interesovanja mladih za programe školovanja na vazduhoplovnim akademijama u inostranstvu.
Posebni koeficijenti za sajber operacije i vještačku inteligenciju
Uredba donosi novine i izvan vazduhoplovnog sektora, prije svega u oblastima sajber operacija i vještačke inteligencije.
Za načelnika organizacione jedinice i štabnog oficira za sajber operacije i vještačku inteligenciju u Generalštabu Vojske propisan je koeficijent 5,5.
Profesionalno vojno lice koje osnovnu zaradu ostvaruje po ovom osnovu nema pravo da istovremeno ostvaruje dodatak za upravljanje informaciono-komunikacionim sistemima niti dodatak za kriptozaštitu i sajber bezbjednost, čime se sprečava dvostruko vrednovanje po srodnim osnovama.
Koeficijent 5,5 predviđen je i za odgovarajuće dužnosti civilnih lica u Generalštabu Vojske.
Razvoj ovih sposobnosti povezan je sa formiranjem Sajber operativnog centra u Generalštabu, nabavkom savremene opreme i podrškom Evropske unije i Sjedinjenih Američkih Država razvoju crnogorskih sajber kapaciteta.
Izmjenama je istovremeno koeficijent za I položajnu grupu oficira, oficira po ugovoru, podoficira i podoficira po ugovoru povećan sa 8,00 na 9,20.
Uredbom su precizirani i dodaci za vojnu službu. Oni, zavisno od dužnosti, iznose od 10 do 30 odsto osnovne zarade, pri čemu profesionalno vojno lice može ostvariti samo jedan, za njega najpovoljniji dodatak po ovom osnovu.
Cover photo: Ministarstvo odbrane