Njemci analiziraju mogućnosti unapređenja albanske kontrole letenja
Njemačka kompanija DFS Aviation Services počela je izradu studije izvodljivosti za albansku kontrolu letenja Albcontrol koja će analizirati mogućnost uvođenja sistema daljinske kontrole letenja (remote tower) na aerodromima u Albaniji. Studija treba da utvrdi koji bi model organizacije aerodromske kontrole letenja bio najefikasniji za budući razvoj vazdušnog saobraćaja u zemlji.
Albanski pružalac usluga u vazdušnoj plovidbi Albcontrol angažovao je kompaniju DFS Aviation Services (DFS AS) da sprovede detaljnu analizu različitih rješenja za pružanje usluga aerodromske kontrole letenja.
Studija će obuhvatiti tehničke, operativne i ekonomske aspekte različitih modela, a njeni rezultati trebalo bi da pomognu u donošenju odluke o budućim investicijama u infrastrukturu za upravljanje vazdušnim saobraćajem.
Razmatranje više modela kontrole letenja
U okviru studije analiziraće se više mogućih rješenja za organizaciju aerodromske kontrole letenja u Albaniji.
Među opcijama koje se razmatraju nalaze se:
- izgradnja klasičnih kontrolnih tornjeva na aerodromima
- korišćenje mobilnih kontrolnih tornjeva
- implementacija remote tower sistema
- uspostavljanje Remote Tower Control centra koji bi mogao pružati usluge za više aerodroma.
Posebna pažnja posvećena je konceptu centralizovanog kontrolnog centra iz kojeg bi se moglo upravljati operacijama na više aerodroma istovremeno. Takav model već se primjenjuje u pojedinim evropskim državama, gdje jedan kontrolni centar pruža usluge za više regionalnih aerodroma.
Studija će definisati tehničke zahtjeve, procijeniti troškove implementacije i analizirati operativne prednosti svakog od predloženih rješenja.
Šta je remote tower?
Remote tower predstavlja savremeni koncept kontrole letenja koji omogućava da kontrolori ne moraju biti fizički prisutni u kontrolnom tornju na samom aerodromu.
Umjesto toga, kontrolori rade iz udaljenog kontrolnog centra, dok se vizuelni pregled aerodroma obezbjeđuje pomoću sistema kamera visoke rezolucije i senzora instaliranih na aerodromu. Slika sa aerodroma prenosi se u realnom vremenu na panoramske ekrane u kontrolnom centru, gdje kontrolori imaju potpun pregled situacije na pisti, rulnim stazama i platformi.
Ovakvi sistemi često uključuju i dodatne digitalne funkcije koje poboljšavaju situacionu svijest kontrolora, kao što su automatsko označavanje letjelica, infracrvene kamere za rad u smanjenoj vidljivosti i integracija meteoroloških podataka.
Prednosti za regionalne i manje aerodrome
Remote tower tehnologija posebno je zanimljiva za regionalne i manje aerodrome, gdje izgradnja i održavanje klasičnog kontrolnog tornja može biti finansijski zahtjevna.
Centralizovani kontrolni centar omogućava: efikasnije korišćenje kontrolora letenja, smanjenje troškova infrastrukture, veću operativnu fleksibilnost, mogućnost upravljanja saobraćajem na više aerodroma iz jednog centra.
Zbog toga se ova tehnologija sve više koristi u Evropi, posebno na aerodromima sa manjim obimom saobraćaja.
Potencijalna primjena u Albaniji
Jedan od aerodroma na kojem bi se u budućnosti mogla razmatrati primjena remote tower sistema je aerodrom Kukeš, koji je otvoren 2021. godine kao drugi međunarodni aerodrom u Albaniji.
S obzirom na relativno mali obim saobraćaja i mogućnost fleksibilnog razvoja infrastrukture, ovakvi aerodromi često predstavljaju pogodne kandidate za primjenu digitalnih rješenja za kontrolu letenja.
Ipak, cilj studije nije fokusiran na jedan aerodrom, već na definisanje najefikasnijeg modela organizacije aerodromske kontrole letenja na nacionalnom nivou, koji bi mogao obuhvatiti više lokacija.
Dio šire digitalizacije kontrole letenja
Remote tower sistemi predstavljaju dio šireg procesa modernizacije sistema upravljanja vazdušnim saobraćajem u Evropi.
Ova tehnologija je već uvedena na više aerodroma u Skandinaviji, Njemačkoj i Velikoj Britaniji, gdje centralizovani kontrolni centri omogućavaju upravljanje saobraćajem na više aerodroma iz jedne lokacije.
Rezultati studije koju sprovodi DFS Aviation Services trebalo bi da pokažu da li bi sličan model mogao biti primijenjen i u Albaniji, te kako bi mogao doprinijeti modernizaciji nacionalnog sistema vazdušne plovidbe.
Budućnost koja se približava- aerodromska kontrola letenja 115km udaljena od aerodroma