Niger zatvorio vazdušni prostor, aviokompanije će trošiti više goriva i podići cijene karata
Zamislite da ste na letu British Airwaysa iz Najrobija za Hitrou i oko ponoći osjetite blagi zaokret aviona. Pomislite da vam se učinilo i nastavite da spavate, a onda – probudite se u aerodromu iz koga ste poletjeli.
Upravo to se dogodilo putnicima na ovom letu ali i mnogim drugim putnicima čiji su avioni u nedjelju (06.avgusta) oko ponoći, letjeli iznad Afrike i morali da naprave nagli zaokret za 180 stepeni. Razlog promjene smjera leta je NOTAM (Obavještenje vazduhoplovcima) nigerske vojne hunte u kome piše da je vazdušni prostor zemlje zatvoren kao i da odluka stupa na snagu odmah, a da bi svaki pokušaj letenja iznad zemlje naišao na “energičan i trenutni odgovor”.
Vazdušni prostor Nigera nakon zatvaranja, snimak: Flight radar
Više cijene karata za afričke letove
Ova zabrana će definitivno promjeniti rute ali i potrošnju goriva na letovima širom afričkog kontinenta. Procjene pilota nakon zatvaranja nigerskog vazdušnog prostora su najčešće bile da imaju dovoljno goriva da zaobiđu jedan građanski rat ali dva bi već bilo previše, pa je zbog nemira širom Afrike najčešća odluka bila povratak na aerodrom polaska.
Sve ovo ukazuje na to da će aviokompanije koje lete iz Evrope u južnu Afriku sada morati da promijene rutu oko 600 milja, a duže vrijeme leta i više potrošenog goriva je samo trošak koji može pasti na putnika. S tekućim nemirima u Maliju, Zapadnoj Sahari i Somaliji, taj pojas zabrane letova potencijalno bi se mogao dalje proširiti.
Prostori gdje se ne preporučuje letenje aviokompanijama iz EU
Gdje je još zabranjeno letenje
Rusija je zabranila avio-kompanijama iz Velike Britanije i EU da uđu u svoj vazdušni prostor, a letovi iznad Ukrajine i Bjelorusije su takođe zabranjeni. Sve to stvara glavobolju za aviokompanije, naročito za letove iz Evrope u Aziju. Brojne zemlje na Bliskom istoku – Avganistan, Sirija i Jemen – takođe su zabranjene zbog građanskih nemira ili moguće prijetnje raketama zemlja-vazduh.
Druge bliskoistočne zemlje dolaze sa obavještenjem o minimalnoj visini, s obzirom na potencijalnu opasnost od projektila zemlja-vazduh. Irak (32.000 stopa), Pakistan (25.000 stopa) i regija Sjevernog Sinaja u Egiptu (25.000 stopa) su tri zemlje u kojima su u nekim zemljama Evrope izdata takva obavještenja.
U Libiji nestabilnost traje od 2014.godine zbog čega je i EASA izdala saopštenje u kome se navodi potencijalni rizik od namjernih ili nenamjernih napada na civilno vazduhoplovstvo na svim visinama.
Sjeverna Koreja je označena kao država gdje su moguća nenajavljena lansiranja raketa, zbog čega se nekim evropskim aviokompanijama savjetuje da ne ulaze u njen vazdušni prostor.
Nakon vojnog udara u Sudanu u aprilu 2023. vazdušni prostor Južnog Sudana je zatvoren iznad 24.500 stopa, dok je Sudan još uvijek zatvoren za sve civilne letove.
U Siriji još uvijek traje građanski rat, započet 2011.godine zbog čega EASA upozorava da se iznad ove zemlje ne leti ni na kojoj visini.
Cover photo: Flight radar screenshot
