Boka domaćin svjetskog vazduhoplovnog samita najvišeg ranga
Izvor: Feral.bar
Autor: Radomir Petrić
Foto: Naslovna Radonja Srdanović
U Stolivu je juče svečano otvoren otvoren četvorodnevni ICAO Air Navigation World 2026 – Communications, Navigation, Surveillance and Spectrum (CNSS) međunarodni simpozijum, jedan od najznačajnijih međunarodnih vazduhoplovnih događaja ikada organizovanih u ovom dijelu Evrope.
Riječ je o prvom globalnom skupu Međunarodne organizacije civilnog vazduhoplovstva (ICAO)posvećenom komunikacijama, navigaciji, nadzoru i radio-frekvencijskom spektru koji zajednički organizuju ICAO-specijalizovana agencija Ujedinjenih nacija za civilno vazduhoplovstvo, i IFATSEA (International Federation of Air Traffic Safety Electronics Associations), međunarodna federacija udruženja inženjera i tehničara u kontroli letenja iz više od 90 država svijeta.
Zvanice ovog Crème de la crème svjetskog vazduhoplovstva na ceremoniji otvaranja simpozijuma u hotelu Hyatt Regency Kotor Bay Resort pozdravio je koordinator događaja, član Izvršnog odbora i finansijski direktor IFATSEA Nikola Cojić iz Crne Gore, koji je tom prilikom istakao da je prvi svjetski skup ICAO prilika da se razgovor o budućnosti vazduhoplovstva “usmjeri na konkretne odluke koje će oblikovati razvoj vazdušne plovidbe”.
Cojić, foto: Radonja Srdanović
U izjavi za Feral.bar, Cojić je naglasio da je ovaj simpozijum istorijski događaj, “ne samo za Crnu Goru, već i mnogo šire od Evrope”.
-Ovo je prvi globalni događaj u istoriji koji se tiče vazduhoplovne i frekventnog spektra, što znači da je došao trenutak kada se u ovoj sferi bez vazduhoplovne tehnike ne može dalje.
Konkretnije-od osnivanja ICAO 1947. pa do sada, u svijetu nije bilo ovakvog događaja koji se bavi vazduhoplovnom tehnikom, i ovo je upravo zato izuzetno važan događaj, poslije tih skoro 80 godina dolazimo u novu fazu svjetskog vazduhoplovstva koja počinje upravo ovdje u Crnoj Gori.
Vazduhoplovna tehnika mora da se razumije, mora da se shvati kako bi upravljanje vazdušnim saobraćajem moglo da se izvede na što bolji način, što efikasnije za putnike, sa što manje emisije štetnih gasova, i što efektivnije.
Na ovaj skup je 350 ljudi sa svih strana svijeta došlo da u razmjeni iskustava i znanja podignu nivo svjetskog vazduhoplovstva-istakao je Cojić.
Cojić, desno, daje izjavu za Feral.bar, foto: Feral.bar
On se osvrnuo i na činjenicu da je u svim govorima svjetskih vazduhoplovnih eksperata na otvaranju ključna riječ bila bezbjednost.
-Bezbjednost je najbitnija stvar. Kad govorimo o tehnici i napretku avijacije, često govorimo o ekonomiji, koliko nešto košta, kako to izvesti, kako unaprijediti.
Taj napredak sa što manjim troškovima mora da bude praćen kvalitetom-kvalitetom rada, kvalitetom obuke ljudi i kvalitetom opreme.
Sve to je i upravo bezbjednost.
U vazduhoplovstvu bezbjednost znači održavati potreban i neophodan nivo sigurnosti vazdušnog saobraćaja koji samo može biti podignut, a u najmanju ruku održavan, i da prateći tu već postignutu sigurnost unapređujemo sistem koji već dobro funkcioniše, ali da sada bude još efektivniji i sa još većim kapacitetom-ističe sagovornik Feral.bar.
U komentaru navoda sa otvaranja da je bitnije od činjenice da je ovo istorijski događaj “ono što će da uslijedi u praksi poslije odlaska sa simpozijuma”, Cojić je rekao da je ovo događaj gdje predstavnici zemalja članica ICAO razgovaraju, “međusobno razmjenjuju ideje i mišljenja”.
-Nakon toga oni se vraćaju u svoje zemlje, i sve što je ovde naučeno, sve ono novo što su učesnici saznali, ili ono što su već znali na neki način prilagodili, biće prenijeto njihovim kolegama, vidjeće se kakav će stav moći da zauzmu po ključnim pitanjima, a na prvom narednom događaju ICAO u Montrealu, gdje je sjedište te organizacije, donosiće se odluke.
Dakle, ono što se rješava u ICAO i što će na papiru biti u Montrealu jeste ono što mi ovdje u ova četiri dana već rješavamo i dogovaramo-zaključio je Cojić.
Evropski regionalni direktor IFATSEA Kostas Kristoforu sa Kipra, u izjavi za Feral.bar saglasio se sa Cojićevom tvrdnjom o veličini značaja skupa u Stolivu:
Kristoforu, desno, daje izjavu za Feral.bar, foto: Feral.bar
-Smatram da je ovo izuzetno važan događaj, ne samo zato što se prvi put održava simpozijum posvećen CNSS-u, već i zbog trenutka u kojem se dešava, usred ogromnog tehnološkog razvoja kojem svjedočimo u našoj profesiji, a posebno u oblasti vještačke inteligencije.
Znači, dolazi u pravo vrijeme i pružiće priliku za plodonosne rasprave o CNSS temama,
Nadamo se da ćemo na kraju ukazati na ključnu ulogu koju stručnjaci iz ovih oblasti imaju u tom tehnološkom razvoju-naglasio je Kristoforu.
Alen Pelinković, vršilac dužnosti predsjednika crnogorskog udruženja vazduhoplovne tehnike ATSEPMONT, zahvalio je u lično i u ime svojih kolega organizaciji ICAO, te predsjedniku IFATSEA Franku Kofi Apeagyei i Nikoli Cojiću što su doveli u Crnu Goru jedan ovakav događaj “i iznijeli cjelokupni projekat u najboljem svijetlu”.
Kristoforu, Apegayei i Pelinković, foto: Feral.bar
-ICAO CNSS simpozijum je istorijski događaj kako za ICAO, tako i za Crnu Goru.
Ovo je još jedan dokaz da Crna Gora može da se nosi rame uz rame sa ekspertima iz regiona i svijeta.
U toku ovog simpozijuma imaćemo prilike da saznamo najnovija dešavanja iz svijeta vazduhoplovstva i istovremeno da uzmemo aktivno učešće u kreiranju procesa.
U trenutku kada smo na korak do ulaska u EU, ovaj događaj treba da nam bude istovremeno upozorenje kako Crna Gora treba da zaštiti i ojača svoje kadrove i infrastrukturu, vazduhoplovstvo u cjelosti.
Pelinković, foto: Privatna arhiva
Vazduhoplovstvo ne čini jedan čovjek ili jedna procedura, vazduhoplovstvo čine sistem i ljudi povezani najsavremenijim znanjima i vještinama- izjavio je Pelinković.
Predstavnici crnogorskog udruženja vazduhoplovne tehnike ATSEPMONT okupljeni oko Cojića, foto: Feral.bar