Nova pravila u Šengenu? EU priprema olakšice za pojedina zanimanja
Evropska komisija razmatra izmjene postojećih pravila boravka u Šengen prostoru koje bi mogle omogućiti određenim profesionalnim kategorijama izvan Evropske unije da borave duže od dosadašnjih 90 dana u okviru perioda od 180 dana, bez potrebe za dugoročnom vizom ili boravišnom dozvolom.
Važeće pravilo trenutno se primjenjuje na državljane trećih zemalja, uključujući i one sa bezviznim režimom, i ograničava njihov boravak u Šengen zoni na najviše 90 dana u bilo kojem periodu od 180 dana, bez obzira na broj ulazaka i izlazaka.
Podsjetnik – šta je Šengen?
Šengenski prostor (Šengen) je zona slobodnog kretanja koja obuhvata 27 evropskih država u kojima su ukinute unutrašnje granične kontrole. Države članice Šengena su: Austrija, Belgija, Češka, Danska, Estonija, Finska, Francuska, Njemačka, Grčka, Mađarska, Island, Italija, Letonija, Lihtenštajn, Litvanija, Luksemburg, Malta, Holandija, Norveška, Poljska, Portugal, Slovačka, Slovenija, Španija, Švedska, Švajcarska i Hrvatska.
Unutar ove zone putnici se kreću bez pasoških kontrola, slično kao unutar jedne države, dok se za državljane trećih zemalja primjenjuje jedinstveno pravilo kratkotrajnog boravka od 90/180 dana. Upravo to pravilo sada je predmet mogućih izmjena na nivou Evropske unije.
Šta se mijenja u pravilu 90 dana?
Prema nacrtu nove vizne strategije EU, razmatra se uvođenje fleksibilnijeg modela kratkotrajnog boravka za profesionalce koji zbog prirode posla moraju češće i duže boraviti u Šengen prostoru, ali ne ispunjavaju uslove za standardne radne ili boravišne dozvole.
Evropska komisija navodi da je postojeći sistem često administrativno složen i nedovoljno prilagođen savremenim poslovnim tokovima, posebno u sektorima koji se oslanjaju na međunarodnu mobilnost i projektni rad.
Koje profesije bi mogle dobiti olakšice?
Prema dostupnim informacijama, fleksibilniji režim boravka razmatra se za šest profesionalnih kategorija koje imaju značajan operativni i ekonomski značaj. Među njima su:
- Umjetnici angažovani na turnejama i višemjesečnim projektima
- Profesionalni sportisti i prateći timovi na međunarodnim takmičenjima
- Stručnjaci i konsultanti koji rade na prekograničnim projektima
- Industrijski i uslužni radnici angažovani na specijalizovanim zadacima
- Logistički kadar, uključujući međunarodne vozače teretnih vozila
- Tehničko-operativno osoblje angažovano u cikličnim i vremenski ograničenim poslovima
Zašto je ovo važno za avijaciju?
Potencijalne izmjene mogle bi imati direktan uticaj na sektore povezane sa avijacijom, posebno kada je riječ o inženjerima i tehničarima, tehničkim stručnjacima, konsultantima, kao i osoblju angažovanom na međunarodnim projektima u više država Šengena.
Za avio-industriju, ovakva fleksibilnost mogla bi značiti manje administrativnih prepreka, brže operativne procese i lakše planiranje angažmana stručnjaka u državama EU.
Kada bi nova pravila mogla stupiti na snagu?
Iako se prijedlog nalazi u fazi razmatranja, važno je naglasiti da još nema konačne odluke. Eventualne izmjene moraće proći formalnu zakonodavnu proceduru i dobiti saglasnost država članica, što znači da bi njihova primjena mogla uslijediti tek nakon dodatnih pregovora i tehničke implementacije.