ACI EUROPE objavio analizu evropskih aerodroma: Beograd i Tirana u društvu najboljih

Međunarodni savjet aerodroma Evrope (Airports Council International Europe) ACI EUROPE objavio izveštaj o vazdušnom saobraćaju za mart i cio prvi kvartal 2023.godine (Q1).

Putnički saobraćaj se oporavljao u prvom tromjesečju širom evropske mreže aerodroma, jer je obim povećan za +49% u odnosu na isti period prošle godine. Rast je donekle usporen u martu na +34%, što odražava činjenicu da su u to vrijeme prošle godine ukinute restrikcije putovanja, a putnički saobraćaj se kao rezultat toga počeo oporavljati.

Promet putnika u prvom tromjesečju bio je samo -10,6% ispod nivoa prije pandemije (1.kvartal 2019.godine). Međunarodni putnički saobraćaj nastavlja oporavak i približava se nivou prije pandemije (-9%), dok domaći putnički saobraćaj zaostaje (-18,5%). Ovo ukazuje na strukturne promjene na tržištu koje su rezultat faktora uključujući promjenjivo ponašanje potrošača i modalne promjene.

Do kraja marta, 45% evropskih aerodroma oporavilo se ili premašilo obim prije pandemije – u odnosu na 40% u februaru.

VARIJACIJE SAOBRAĆAJA I RAT U UKRAJINI

EU+ aerodromi 1 su zabilježili povećanje broja putnika za +53,4% u prvom tromjesečju u odnosu na isti period prošle godine.

U poređenju sa periodom prije pandemije (Q1 2019), putnički saobraćaj EU+ iznosio je -11,5%  ali sa značajnim odstupanjima u performansama. Ovo odražava oporavak koji je još uvijek pretežno vođen slobodnom i pomiješanom potražnjom, kao i selektivnim proširenjem kapaciteta ultra-niskotarifnih prijevoznika, zajedno s uticajem rata u Ukrajini:

Aerodromi u Portugalu (+15,2%), Hrvatskoj (+12,1%), Luksemburgu (+9,1%) i Kipru (+8,4%) znatno su premašili brojeve od prije pandemije.

S druge strane, aerodromi u Slovačkoj (-44,9%), Sloveniji (-41,2%), Njemačkoj (-32,2%), Češkoj (-29,7%) i Finskoj (-26,2%) ostali su najudaljeniji od potpunog oporavka.

Među najvećim EU+ tržištima i, osim slabih performansi njemačkih aerodroma (rezultat štrajka sindikata), aerodromi u Španiji (+1,7%) zabilježili su najbolje rezultate, a slijede ih oni u Italiji (-6,8%), Francuskoj (-11,4%) i UK (-12,9%).

U poređenju sa nivoima prije pandemije ( 1. kvartal 2019.) putnički saobraćaj u ostatku Evrope nadmašio je tržište EU+ sa samo -6% .

Dok su aerodromi u Ukrajini (-100%) izgubili sav putnički saobraćaj više od godinu dana, aerodromi u Rusiji (+4,5%) uspjeli su ostati iznad svojih obima prije pandemije u prvom tromjesečju jer se potražnja za putnicima prebacila na domaće i tržišta izvan EU+. To je poboljšalo učinak aerodroma u Uzbekistanu (+112,5%), Kazahstanu (+55,1), Jermeniji (+37,6%) i Srbiji (+26,3%).

U međuvremenu, aerodromi na glavnom tržištu Turske (-4,9%) približili su se potpunom oporavku, a aerodromi u Albaniji (+91%) ostvarili su impresivan rast zahvaljujući kapacitetu koji su upotrijebili ultra-niskobudžetni prijevoznici.

VEĆI AERODROMI POKAZALI SPORIJI OPORAVAK

Putnički promet na top 5 evropskih aerodroma u 2019.godini porastao je za +52,4% u prvom tromjesečju u odnosu na isti period prošle godine. Ostale količine – 11.2 % ispod nivoa prije pandemije (1. kvartal 2019.) zbog manjeg raspoređivanja kapaciteta nosioca čvorišta i utjecaja ponovnog otvaranja Kine i dalje ograničen.

Među trenutno 5 najboljih evropskih aerodroma, Istanbul (+5,9%) i Madrid (0%) su jedini koji su oporavili nivoe prije pandemije (Q1 2019.).

London-Heathrow (-5,7%) ponovo se pozicionirao kao najprometniji evropski aerodrom, a slijede ga Istanbul, Pariz-CDG (-13,2%), Madrid i Amsterdam-Schiphol (-20,8%).

Njemačka čvorišta – Frankfurt (-23,3%) i Minhen (-30,1%) značajno su podbacila rezultate svojih kolega, uz manju penetraciju niskotarifnih operatera i štrajkove koji su tome doprinijeli.

U međuvremenu, otpornost potražnje za slobodno vrijeme na inflatorne pritiske i veće cijene avionskih karata i oslanjanje na niskotarifni avio-saobraćaj doveli su do toga da je niz drugih velikih 5 i glavnih aerodroma premašio obim prije pandemije u prvom tromjesečju: Lisabon (+13,9% ), Tel Aviv (+14%), Palma de Majorka (+2,4%), Atina (+2,3%) i Dablin (+1,9%).

NISKI TROŠKOVI I ODABRANE REGIONALNE PERFORMANSE

Isti obrasci oporavka i tržišna dinamika bili su na stalnu korist brojnih velikih aerodromskih baza ultra niskih cijena : Beauvais (+34,3%), Bergamo(+19,7%) i Charleroi (+16%).

Takođe su imali koristi od regionalnih i manjih aerodroma gdje je promet putnika u prvom tromjesečju bio samo -4,5% ispod njihovog obima prije pandemije (Q1 2019.). Oni koji opslužuju popularne turističke destinacije i/ili se oslanjaju na niskobudžetne prevoznike, zabilježili su impresivne performanse, uključujući: Kutaisi (+61,4%), Varnu (+59,1%), Madeiru (+43,5%), Asturiju (+36,4%), Memmingen ( +40,3%), Trapani (+31,9%) Roterdam (+26,8%), Lodz (+36,7%), Pafos (+29,1%) i Chania (+20,6%)

TERETNI SAOBRAĆAJ

Teretni promet širom evropske mreže aerodroma smanjen je za – 8,7 % u prvom tromjesečju u odnosu na isti period prošle godine – i iznosio je -7,9 % u odnosu na period prije pandemije (1. kvartal 2019.) nivo.

Frankfurt (-13% u odnosu na Q1 2019.) bio je najprometniji evropski aerodrom za teretni saobraćaj, a slijede Leipzig (+16%), Amsterdam-Schiphol (-13%), London-Heathrow (-22%) i Istanbul (-28 %).

PODACI PO GRUPAMA AERODROMA

Tokom prvog tromjesečja, aerodromi koji primaju više od 25 miliona putnika godišnje (Grupa 1), aerodromi koji primaju između 10 i 25 miliona putnika (Grupa 2), aerodromi koji primaju između 5 i 10 miliona putnika (Grupa 3) i aerodromi primajući manje od 5 miliona putnika godišnje (Grupa 4) prijavili su prosječno prilagođavanje od -12,2 %, -11%, -4,3 % i -6,2% u poređenju sa nivoom saobraćaja prije pandemije (Q1 2019.)

Aerodromi koji su prijavili najveći porast putničkog prometa za Q1 2023 u poređenju sa Q1 2019 su:

GRUPA 1: Lisabon ( +13,9%), Istanbul IST ( + 5,9%), Palma de Majorka (+ 2,4 %), Atina (+2,3%) i Dablin (+ 1,9 %).

GRUPA 2: Milano BGY (+19,7%), Tel Aviv (+14%), Katanija (+12,6%), Porto (+12,1%) i Napulj (+9,2%).

GRUPA 3: Soči (+79,6%), Almati (+55,1%), Beograd (+26,9%), Šarlroa ( +16,0% ) i Krakov ( +15,7% ).

GRUPA 4: Tirana (+91%) , Varna (+ 59,1% ), Madeira ( +43,5% ), Memingen ( +40,3% ) i Jerevan-Zvartnots ( +37,6% ).